برگزیده‌ها


استکبار که یکی از رذائل اخلاقی هست آثار شومی به دنبال دارد که به نام آثار استکبار معروف هست.

◘ آثار استکبار

پدیده استکبار آثار شوم و پیامدهاى فردى و اجتماعی فراوانى دارد؛ از‌جمله:

← گوش نکردن به هشدار انبیا
۱. عهد شکنی و نفرت و رویگردانى از انذار و هشدار انبیا:
«واَقسَموا بِاللّهِ جَهدَ اَیمـنِهِم لـَئِن جاءَهُم نَذیرٌ لَیکونُنَّ اَهدى مِن اِحدَى الاُمَمِ فَلَمّا جاءَهُم نَذیرٌ ما زادَهُم اِلاّ نُفورا اِستِکبارًا فِى الاَرضِ…» [۱]

← تکذیب آیات الهی
۲. تکذیب و ردّ آیات الهی:
«و اِذا تُتلى عَلَیهِ ءایـتُنا ولّى مُستَکبِرًا کاَن لَم یسمَعها کاَنَّ فى اُذُنَیهِ‌وَقرًا» [۲]

← قتل انبیا
۳.‌تکذیب و قتل انبیا:
«… اَفَکلَّما جاءَکم رَسولٌ بِما لاتَهوى اَنفُسُکمُ استَکبَرتُم فَفَریقـًا کذَّبتُم وفَریقـًا تَقتُلون» [۳]

← انکار توحید
۴. انکار توحید:
«اِنَّهُم کانوا اِذا قیلَ لَهُم لا‌اِلـهَ اِلاَّ اللّهُ یستَکبِرون و یقولونَ اَئِنّا لَتارِکوا ءالِهَتِنا لِشاعِر مَجنون» [۴]

← رویگردانی از عبادت
۵. رویگردانى از عبادت خدا:
«و مَن یستَنکف عَن عِبادَتِهِ ویستَکبِر فَسَیحشُرُهُم اِلَیهِ جَمیعا» [۵]
«اِنَّ الَّذینَ یستَکبِرونَ عَن عِبادَتى سَیدخُلونَ جَهَنَّمَ داخِرین» [۶]

← خواسته نامعقول
۶. درخواستهاى نامعقول:
«و‌قالَ الَّذینَ لا یرجونَ لِقاءَنا لَولاَ اُنزِلَ عَلَینَا المَلـئِکهُ اَو‌نَرى رَبَّنا لَقَدِ‌استَکبَروا فى اَنفُسِهِم وعَتَو عُتُوًّا کبیرا» [۷]

← لجاجت
۷. لجاجت و حق‌ناپذیرى:
«فَاَمّا عادٌ فاستَکبَروا فِى‌الاَرضِ بِغَیرِ الحَقِّ وقالوا مَن اَشَدُّ مِنّا قُوَّهً اَوَ لَم یرَوا‌اَنَّ اللّهَ الَّذى خَلَقَهُم هُوَ اَشَدُّ مِنهُم قُوَّهً و کانُوا بِـایـتِنا یجحَدون» [۸]
«تِلک ءایـتُ اللّهِ نَتلوها عَلَیک بِالحَقِّ فَبِاَىِّ حَدیث بَعدَ اللّهِ وءایـتِهِ یؤمِنون وَیلٌ لِکلِّ اَفّاک اَثیم یسمَعُ ءایـتِ اللّهِ تُتلى عَلَیهِ ثُمَّ یصِرُّ مُستَکبِرًا کاَن لَم یسمَعها فَبَشِّرهُ بِعَذاب اَلیم» [۹]

← تکذیب قرآن و رسالت
۸. تکذیب قرآن و رسالت پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله):
«ثُمَّ اَدبَرَ واستَکبَر فَقالَ اِن هـذا اِلاّ سِحرٌ یؤثَر اِن هـذا‌اِلاّ قَولُ البَشَر» [۱۰]

← تکذیب آخرت
۹. تکذیب آخرت و معاد:
«…‌فَالَّذینَ لا‌یؤمِنونَ بِالأخِرَهِ قُلوبُهُم مُنکرَهٌ وهُم مُستَکبِرون» [۱۱]
«واستَکبَرَ هُوَ وجُنودُهُ فِى الاَرضِ بِغَیرِ الحَقِّ وظَنّوا اَنَّهُم اِلَینا لا یرجَعون» [۱۲]
«ویقولونَ مَتى هـذا الوَعدُ اِن کنتُم صـدِقین» [۱۳]
از آیات فوق و آیات فراوان دیگرى در این زمینه برمى‌آید که مستکبران بیش از هر چیز به تکذیب اصول دین (توحید، نبوت و معاد) مى‌پردازند.

← اصرار بر گناه
۱۰.‌اصرار بر گناه ، دروغ و ناشنیده گرفتن آیات الهی:
«وَیلٌ لِکلِّ اَفّاک اَثیم یسمَعُ ءایـتِ اللّهِ تُتلى‌عَلَیهِ ثُمَّ یصِرُّ مُستَکبِرًا کاَن لَم‌یسمَعها…» [۱۴]

← خودپسندی
۱۱. احساس غرور و خود پسندی:
«فَاَمّا عادٌ فاستَکبَروا فِى‌الاَرضِ بِغَیرِ الحَقِّ وقالوا مَن اَشَدُّ مِنّا قُوَّهً…» [۱۵]

← محرومیت از محبت الهی
۱۲. محرومیت از محبت الهی:
«… اِنَّهُ لا‌یحِبُّ المُستَکبِرین». [۱۶]

← محرومیت از مغفرت و هدایت
۱۳. محرومیت از مغفرت و هدایت الهی:
«…‌و‌رَاَیتَهُم یصُدّونَ وهُم مُستَکبِرون سَواءٌ عَلَیهِم اَستَغفَرتَ لَهُم اَم لَم تَستَغفِر لَهُم لَن یغفِرَ اللّهُ لَهُم اِنَّ اللّهَ لا یهدِى القَومَ الفـسِقین» [۱۷]

← محرومیت از برکات آسمانی
۱۴.‌محرومیت از برکات آسمانی:
«اِنَّ الَّذینَ کذَّبوا بِـایـتِنا و استَکبَروا عَنها لا‌تُفَتَّحُ لَهُم اَبوبُ السَّماءِ…» [۱۸]

← استبداد
۱۵. استبداد و خود کامگی:
«قالَ المَلاَُ الَّذینَ استَکبَروا مِن قَومِهِ لَنُخرِجَنَّک یـشُعَیبُ والَّذینَ ءامَنوا مَعَک مِن قَریتِنا اَولَتَعودُنَّ فى مِلَّتِنا…» [۱۹]
این آیه درباره تصمیم مستبدانه سران قوم حضرت شعیب است که او و گرویدگان به وى را تهدید کردند که ایشان را از محل زندگیشان اخراج خواهند کرد، جز اینکه از آیین خود دست برداشته و به آیین سران مستکبر قومشان بگروند.

← کفر
۱۶. کفر:
بر اساس برخى از آیات قرآن، کفر از عوامل و زمینه‌های استکبار هست و براساس آیات دیگرى، از آثار و نتایج آن است:
«قالَ الَّذینَ استَکبَروا اِنّا بِالَّذى ءامَنتُم بِهِ کـفِرون» [۲۰]
این آیه و آیات ۳۳-۳۱ سوره سبأ [۲۱]کفر و ناسپاسى قوم حضرت صالح(علیه السلام) را نتیجه استکبار آنان مى‌داند

۱.    ↑ فاطر/سوره۳۵، آیه۴۳-۴۲.    
۲.    ↑ لقمان/سوره۳۱، آیه۷    
۳.    ↑ بقره/سوره۲، آیه۸۷.    
۴.    ↑ صافّات/سوره۳۷، آیه۳۵‌‌۳۶.    
۵.    ↑ نساء/سوره۴، آیه۱۷۲.    
۶.    ↑ غافر/سوره۴۰، آیه۶۰.    
۷.    ↑ فرقان/سوره۲۵، آیه۲۱.    
۸.    ↑ فصلت/سوره۴۱، آیه۱۵.    
۹.    ↑ جاثیه/سوره۴۵، آیه۸-۶.    
۱۰.    ↑ مدثر/سوره۷۴، آیه۲۵-۲۳.    
۱۱.    ↑ نحل/سوره۱۶، آیه۲۲.    
۱۲.    ↑ قصص/سوره۲۸، آیه۳۹.    
۱۳.    ↑ ملک/سوره۶۷، آیه۲۶.    
۱۴.    ↑ جاثیه/سوره۴۵، آیه۸-۷.    
۱۵.    ↑ فصّلت/سوره۴۱، آیه۱۵.    
۱۶.    ↑ نحل/سوره۲۷، آیه۱۶.    
۱۷.    ↑ منافقون/سوره۶۳، آیه۶-۵.    
۱۸.    ↑ اعراف/سوره۷، آیه۴۰.    
۱۹.    ↑ اعراف/سوره۷، آیه۸۸.    
۲۰.    ↑ اعراف/سوره۷، آیه۷۵.    
۲۱.    ↑ سبأ/سوره۳۴، آیه۳۳-۳۱.